Điều kiện ánh sáng trong nhà của bạn sẽ có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển và sức khỏe của cây trồng trong nhà. Quá ít hoặc quá nhiều ánh sáng có thể khiến cây của bạn trông yết ớt, không phát triển và nở hoa, cháy rụng lá hoặc chết hoàn toàn. Trong hướng dẫn này, hãy cùng OnlyPlants VN nắm được các vấn đề về ánh sáng ảnh hưởng đến cây trồng như thế nào, cách cung cấp cho chúng một lượng ánh sáng hoàn hảo và cách giải quyết các vấn đề về ánh sáng trong cây trồng trong nhà.
Thực vật hấp thụ ánh sáng mặt trời và biến nó thành năng lượng thông qua một quá trình gọi là quang hợp. Lục lạp là bào quan trong tế bào thực vật có nhiệm vụ quang hợp. Chúng sử dụng ánh sáng mặt trời, kết hợp với nước và khí cacbonic để làm thức ăn cho cây.
Thực vật có thể phản ứng với sự thay đổi mức độ chiếu sáng bằng cách điều chỉnh số lượng và sự phân bố của các lục lạp này. Trong điều kiện ánh sáng yếu, cây cần thu nhận nhiều ánh sáng hơn, và do đó, số lượng lục lạp nói chung sẽ tăng lên. Điều này thường làm cho lá cây trở nên xanh đậm hơn như một phản ứng ban đầu với điều kiện ánh sáng thấp hơn.
Trong điều kiện ánh sáng cao hơn, số lượng lục lạp có thể giảm và chúng thay đổi sự phân bố trong lá để hấp thụ ít ánh sáng hơn, thường dẫn đến lá có màu xanh nhạt hơn khi mức chiếu sáng cao hơn mức lý tưởng.
Khả năng điều chỉnh của thực vật với sự thay đổi của ánh sáng bị hạn chế, và mỗi loài thực vật sẽ có mức chiếu sáng tối đa và tối thiểu có thể chịu được. Ngoài ra, việc thích nghi cần có thời gian, do đó, sự thay đổi ánh sáng đột ngột thường gây bất lợi nhất cho sức khỏe của cây của bạn.
Có nhiều yếu tố liên quan đến ánh sáng cho cây trồng trong nhà của bạn. Chúng bao gồm hướng của cửa sổ, cường độ ánh sáng mặt trời chiếu qua cửa sổ của bạn, ánh sáng thay đổi như thế nào trong ngày, ánh sáng thay đổi như thế nào theo mùa và thời tiết cũng ảnh hưởng đến ánh sáng như thế nào.
Vị trí của cây trong nhà sẽ ảnh hưởng đến lượng ánh sáng mà chúng nhận được. Bạn sẽ cần biết hướng cửa sổ trong nhà để giúp bạn hiểu được lượng ánh sáng mà cây của bạn sẽ nhận được.
Tuy nhiên, bạn có thể cần điều chỉnh tùy thuộc vào vĩ độ của mình. Bởi vì lượng và thời gian của ánh sáng mặt trời tự nhiên phụ thuộc vào đường đi của mặt trời, các vĩ độ cao hơn và thấp hơn sẽ cần phải điều chỉnh cho điều này. Ngoài ra, núi, đồi, thung lũng, rừng cây và các cấu trúc xây dựng cũng có thể thay đổi cách mặt trời chiếu vào cửa sổ của bạn.
Khi mặt trời mọc ở phía Đông và lặn ở phía Tây, bạn có thể mong đợi ánh sáng tốt nhất ở các cửa sổ hướng Đông vào buổi sáng và cửa sổ hướng Tây vào buổi chiều và buổi tối.
Ở bán cầu Bắc, cửa sổ hướng Nam sẽ cung cấp lượng ánh sáng mặt trời trực tiếp lớn nhất, trong đó cửa sổ hướng Bắc sẽ cung cấp lượng ánh sáng mặt trời trực tiếp tối thiểu. Tất nhiên, điều này khác ở Nam bán cầu, nơi cửa sổ hướng Bắc sẽ cung cấp nhiều ánh sáng mặt trời trực tiếp nhất và cửa sổ hướng Nam sẽ cung cấp ít ánh sáng mặt trời nhất.
Cửa sổ hướng Nam thường nhận được nhiều ánh sáng mặt trời trực tiếp nhất miễn là cửa sổ không bị che bởi cây, tán lá hoặc các vật khác. Hướng này thường là ánh sáng mạnh nhất và sáng nhất mà bạn có thể nhận được bên trong nhà của mình. Đây là vị trí tốt nhất cho những loại cây cần ánh nắng mặt trời “trực tiếp” trong nhà.
Mặc dù cửa sổ hướng Tây nhận được ít ánh sáng mặt trời gay gắt hơn cửa sổ hướng Nam, nhưng chúng vẫn nhận được ánh sáng mặt trời trực tiếp trong một phần thời gian trong ngày, vào buổi chiều và đầu buổi tối.
Cửa sổ hướng Tây sẽ giúp nhận được nhiều ánh sáng gián tiếp hơn vào sáng sớm và đầu giờ chiều. Ánh nắng buổi trưa gay gắt có thể làm tăng nhiệt độ khu vực xung quanh cửa sổ, vì vậy hãy cẩn thận với những loại cây có thể dễ bị cháy xém và tiến hành di chuyển chúng ra xa cửa sổ vài bước.
Cửa sổ hướng Đông đón nắng trực tiếp vào sáng sớm khi những tia nắng chưa gay gắt, giúp cây trồng tránh được cái nóng như thiêu đốt. Những cây cần ánh sáng gián tiếp rất thích hợp với ánh sáng ở những cửa sổ hướng Đông.
Cửa sổ hướng Bắc đón ít ánh sáng nhất. Những chiếc cửa sổ hướng này sẽ không nhận được bất kỳ ánh sáng mặt trời trực tiếp nào nên chúng sẽ chỉ thích hợp để trồng các loại cây như dương xỉ có yêu cầu ánh sáng yếu.
Vào mùa hè, lượng ánh sáng gần cửa sổ hướng Bắc nhìn chung là đủ cho hầu hết các loại cây cần ánh sáng gián tiếp, sáng sủa.
Vào mùa đông, bậu cửa sổ hướng Bắc thường chỉ đủ đáp ứng yêu cầu về ánh sáng cho các cây trồng trong nhà cần ánh sáng yếu, nhưng các cây khác tốt nhất nên chuyển đến vị trí có ánh sáng lớn hơn, hoặc bạn có thể bổ sung ánh sáng cho cây trồng bằng đèn quang phổ.
Tham khảo giá đèn quang phổ:
Nếu nhà bạn chỉ có cửa sổ hướng Nam nhưng cần cường độ ánh sáng thấp hơn cho cây trồng trong nhà, bạn có thể lọc ánh sáng để giảm bớt cường độ sáng bằng một số cách sau đây:
Tham khảo giá rèm vải voan:
Cường độ là độ sáng của ánh sáng, đây là một yếu tố quan trọng đối với cây trồng trong nhà. Độ sáng của ánh sáng chiếu trên một bề mặt thường được đo bằng FC (Foot-candle). FC được định nghĩa là lượng ánh sáng chiếu xuống bề mặt cách ngọn nến một bước chân. Cường độ ánh sáng cũng có thể được đo bằng Lux (1 FC = 10,764 Lux).
Có một số ứng dụng đồng hồ đo ánh sáng miễn phí và cao cấp dành cho iPhone và Android sẽ giúp bạn biết được ánh sáng sẵn có trong nhà của mình. “Light Meter” hay “Lux Light Meter” là hai tùy chọn miễn phí tốt nhất trên Appstore và CHPlay. Các ứng dụng này có thể giúp bạn đáp ứng các yêu cầu về ánh sáng của cây trồng bằng cách đo lường ánh sáng một cách khách quan và di chuyển cây trồng của bạn khi cần thiết.
Số giờ ánh sáng mỗi ngày sẽ thay đổi tùy theo mùa, nhưng cũng tùy thuộc vào một loạt các yếu tố khác. Do kích thước của cửa sổ hoặc các vật cản bên ngoài, phòng của bạn có thể chỉ nhận được lượng ánh sáng chất lượng hạn chế mỗi ngày.
Đảm bảo đánh giá một căn phòng vào những thời điểm khác nhau trong ngày để biết rằng căn phòng đó nhận được ánh sáng thích hợp cho cây trồng mà bạn định đặt ở đó.
Khi mặt trời di chuyển trên bầu trời, ánh sáng chiếu vào qua cửa sổ sẽ thay đổi. Ở cửa sổ hướng Nam, mặt trời sẽ chiếu vào cửa sổ suốt cả ngày. Ở cửa sổ hướng Tây, mặt trời chiếu trực tiếp vào cửa sổ vào buổi chiều, nhưng gián tiếp vào buổi sáng và đầu giờ chiều.
Trong khi đó nếu cửa sổ hướng Đông, mặt trời sẽ chiếu trực tiếp vào cửa sổ vào buổi sáng, khi các tia sáng không quá gay gắt. Vào buổi chiều, cửa sổ hướng Đông sẽ nhận được ánh sáng gián tiếp. Cửa sổ hướng Bắc không nhận được ánh sáng trực tiếp.
Sự thay đổi của các mùa cũng sẽ thay đổi lượng ánh sáng đi vào qua cửa sổ của bạn. Vào mùa hè, do vị trí của trái đất so với mặt trời, các tia nắng mỗi ngày có cường độ mạnh hơn và thời gian dài hơn.
Điều này có nghĩa là ánh sáng đi vào qua cửa sổ của bạn sẽ sáng hơn và cường độ cao hơn trong một thời gian dài. Mặt khác, vào mùa đông, ngày ngắn hơn với số giờ ánh sáng ban ngày ít hơn và ánh sáng ít cường độ hơn.
Bạn có thể cần phải điều chỉnh vị trí của cây của bạn theo mùa. Ví dụ, một cây phát triển mạnh ở cửa sổ hướng Tây vào mùa Hè có thể cần được chuyển sang cửa sổ hướng Nam vào mùa Đông để nhận được nhiều ánh sáng ban ngày hơn.
Ngược lại, một cây phát triển tốt vào mùa đông trong cửa sổ hướng Nam có thể bị cháy xém bởi cường độ ánh nắng vào mùa hè. Nếu điều này xảy ra, cây sẽ hoạt động tốt hơn bằng cách di chuyển ra xa cửa sổ vài bước chân hoặc chuyển sang cửa sổ hướng về phía Tây hoặc phía Đông, nơi cây sẽ ít nhận được ánh sáng gay gắt hơn trong mùa hè.
Hiếm có loài cây nào phát triển tốt ở cửa sổ hướng Bắc vào mùa Đông, nhưng những loài cây ưa bóng này có thể phát triển tốt ở những cửa sổ đó vào mùa Hè, khi có lượng ánh sáng rực rỡ cần thiết trong thời gian dài.
Khi thời tiết xấu, ánh sáng từ mặt trời sẽ thay đổi. Thời tiết u ám, nhiều mây hoặc mưa sẽ cản trở tia nắng mặt trời chiếu vào nhà bạn. Nhưng sẽ mất ít nhất một hoặc hai tuần để thời tiết xấu có ảnh hưởng tiêu cực đến cây trồng trong nhà của bạn, vì vậy ngay cả những cây trồng cần ánh sáng trực tiếp trong nhà cũng không ảnh hưởng nghiêm trọng gì trong vài tuần.
Đối với mùa Đông dài và khắc nghiệt, bạn có thể cân nhắc thêm ánh sáng bổ sung hoặc chuyển cây sang các cửa sổ khác nhau để đáp ứng yêu cầu về ánh sáng cho cây trồng trong nhà. Nhiều cây trồng trong nhà sẽ không hoạt động trong mùa Đông do số giờ ánh sáng mặt trời giảm.
Các cây ưa ánh sáng gián tiếp sáng thường là ok với 1-2 giờ nắng trực tiếp mỗi ngày, nhưng nó hoàn toàn phụ thuộc vào cây trồng. Một số cây trồng trong nhà mỏng manh có thể dễ dàng bị cháy xém ngay cả khi có ánh nắng trực tiếp trong vài giờ.
Cây trồng trong điều kiện quá sáng có thể trở nên nhợt nhạt trước khi bắt đầu cháy xém, vì vậy bạn có thể có thời gian để cứu cây trước khi chúng bị thiệt hại nghiêm trọng. Trước tiên, hãy tìm những lá bị vàng do tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và những lá mới hơn. Nếu bạn nhận thấy bằng chứng của việc chiếu sáng quá mức, hãy chuyển cây đến vị trí ít sáng hơn hoặc thực hiện các bước để che chắn cây khỏi ánh sáng mạnh.
Càng gần cửa sổ, tia nắng mặt trời sẽ càng gay gắt. Khi bạn di chuyển cây ra xa cửa sổ, các tia sáng sẽ bị phân tán khắp phòng.
Yêu cầu về ánh sáng đối với cây trồng trong nhà càng thấp, bạn càng có thể di chuyển chúng ra xa từ cửa sổ. Thực hiện các phép đo bằng đồng hồ đo ánh sáng trong toàn bộ căn phòng của bạn sẽ giúp bạn biết vị trí đặt cây trong phòng theo số FC mà mỗi vị trí nhận được.
Nếu cây của bạn cần ánh sáng gián tiếp, cửa sổ hướng Đông hoặc Tây là một lựa chọn tốt. Phòng quay mặt về hướng Nam chúng cũng có thể phát triển tốt, nhưng bạn cần đặt cây cách xa cửa sổ hoặc che chắn khỏi ánh nắng trực tiếp. Những loại cây này cũng phát triển tốt trong phòng có ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp vài giờ mỗi ngày.
Những cây có yêu cầu ánh sáng yếu thường sẽ phát triển tốt nhất trong điều kiện ánh sáng gián tiếp, sáng sủa, nhưng cũng sẽ chịu được mức độ tốt khi ở xa cửa sổ hướng Đông hoặc cửa sổ của căn phòng quay mặt về hướng Bắc.
Mỗi ngôi nhà, căn phòng, ngày và mùa cung cấp các điều kiện ánh sáng khác nhau. Điều tốt nhất bạn có thể làm là quan sát ánh sáng trong phòng một lúc, hoặc sử dụng đồng hồ đo ánh sáng. Chỉ chọn cây cho vị trí khi bạn đã biết rõ về lượng ánh sáng hiện có. Điều này sẽ giúp cây tươi tốt hơn và việc chăm sóc nó sẽ trở nên dễ dàng hơn nhiều.
Tham khảo giá đồng hồ đo ánh sáng chuyên dụng:
Nếu bạn chỉ đơn giản là không thể đáp ứng yêu cầu về ánh sáng của cây bằng ánh sáng tự nhiên, bạn có thể cung cấp ánh sáng nhân tạo cho cây của mình. Có nhiều tùy chọn để lựa chọn, bao gồm đèn LED hoặc đèn huỳnh quang, có nhiều kích cỡ, kiểu dáng và công suất đầu ra.
Cá nhân tôi thường thích sử dụng đèn LED để cung cấp ánh sáng bổ sung cho một số cây trồng trong nhà vào mùa Đông, nhưng cũng thường xuyên cố gắng di chuyển cây trồng xung quanh nhà của tôi, đặt chúng ở những nơi có thể để cung cấp ánh sáng tự nhiên vào những thời điểm khác nhau.
Sự kết hợp giữa cường độ ánh sáng và nhu cầu ánh sáng của cây sẽ xác định khoảng cách bạn cần đặt chúng, ánh sáng từ nguồn tới cây trồng gần hay xa. Ngay cả một vài giờ chiếu sáng nhân tạo mỗi ngày cũng có thể tạo ra sự khác biệt lớn đối với sức khỏe của cây trồng trong nhà thiếu ánh sáng.
Tham khảo thêm bài viết: “CÓ NÊN SỬ DỤNG ĐÈN LED QUANG PHỔ RẠNG ĐÔNG CHO CÂY TRỒNG TRONG NHÀ?“
Theo dõi cây của bạn chặt chẽ theo thời gian, vì nó sẽ có dấu hiệu nhận biết đặc trưng khi nhận được quá nhiều hoặc quá ít ánh sáng trước khi có bất kỳ thiệt hại nào xảy ra. Bạn càng nhanh chóng khắc phục mọi vấn đề, cây của bạn sẽ phản ứng tốt hơn và càng có nhiều khả năng tồn tại và phát triển.
Nhiều loại cây có thể chịu đựng các điều kiện ánh sáng không phù hợp trong một thời gian ngắn, vì vậy có thể mất một thời gian để các triệu chứng hoặc vấn đề rõ ràng. Ngoài ra, bạn sẽ cần phải đảm bảo không có một số vấn đề khác, chẳng hạn như vấn đề trong việc tưới nước, sâu bệnh. Các triệu chứng này có thể khá giống các triệu chứng mà cây gặp phải khi ánh sáng quá mạnh hoặc quá yếu.
Những cây không nhận đủ ánh sáng sẽ bắt đầu cao và khẳng khiu. Điều này đôi khi được gọi là “legginess”. Bạn có thể thấy những khoảng trống dài giữa các lá khi cây vươn ra để cố gắng tìm thêm ánh sáng mặt trời.
Đôi khi, lá của một số cây tiếp xúc với ánh sáng không đủ có thể trở nên xanh đậm hơn. Rất dễ nhầm tưởng đây là một dấu hiệu của sức khỏe tốt, nhưng điều tiếp theo là nó sẽ nhanh chóng vàng và rụng lá.
Các lá phía dưới của cây có thể bắt đầu chuyển sang màu vàng và rụng khi cây cố gắng giữ lại chút năng lượng của nó. Sự phát triển của cây có thể chậm, còi cọc hoặc có thể ngừng phát triển hoàn toàn. Bất kỳ lá mới nào mọc ra có thể nhỏ hơn các lá hiện có.
Những loài có hoa có thể không nở hoa hoặc các bông hoa có thể yếu hoặc số lượng ít. Những cây có nhiều màu, hoặc những cây đột biến “var” có thể bị mất màu var và chuyển sang màu xanh đặc, hoặc lá có thể trở nên nhợt nhạt do quá trình quang hợp quá ít để tạo ra màu xanh cho cây.
Nếu bạn nghĩ rằng cây của bạn không nhận đủ ánh sáng, hãy chuyển nó đến một vị trí sáng sủa hơn. Tránh chuyển cây từ nơi có ánh sáng yếu đến nơi có ánh nắng trực tiếp vì cây khó có thể chịu được điều này. Cũng giống như con người, chúng cần phải thích nghi từ từ với những điều kiện mới. Mặc dù hầu hết các loại cây sẽ chịu được sự thay đổi đáng kể, nhưng di chuyển những cây trồng nhạy cảm sang vị trí có các điều kiện ánh sáng tốt hơn trong vài ngày là cũng một lựa chọn tốt.
Nếu cây của bạn nhận được quá nhiều ánh sáng, chúng cũng sẽ cho bạn thấy các triệu chứng. Nếu trên lá bắt đầu xuất hiện những mảng có màu nâu hoặc cháy xém, chứng tỏ cây của bạn đã bị cháy vì ánh sáng quá mạnh. Khi lá cây trở nên nhợt nhạt, do cây có thể bị quá nóng hoặc khô héo dưới ánh nắng chói chang.
Bạn cũng có thể quan sát thấy rằng đất khô quá nhanh. Cuối cùng, lá sẽ khô và rụng. Khi chúng rụng xuống, những chiếc lá đó có thể có cảm giác giòn, giòn hơn là cảm giác mềm và vàng của những lá bị rụng do thiếu ánh sáng mặt trời.
Nếu cảm thấy cây của bạn nhận quá nhiều ánh sáng, bạn có thể chuyển cây sang cửa sổ nhận ít ánh sáng hơn. Bạn cũng có thể di chuyển nó ra khỏi ánh sáng mặt trời trực tiếp. Bạn có thể thử di chuyển nó ra xa cửa sổ đến một góc của căn phòng, hoặc ít nhất là di chuyển nó sang một bên của cửa sổ, nơi nó sẽ vẫn nhận được ánh sáng trực tiếp nhưng ít hơn.
Để có được kết quả tốt nhất, bạn nên chọn loại cây phù hợp với điều kiện ánh sáng mà bạn có trong nhà. Khi bạn đi mua cây tiếp theo, trước tiên hãy nghĩ về vị trí bạn định đặt nó. Có phải trong phòng ngủ nhận được rất ít ánh sáng không? Vì vậy nếu muốn đặt cây trong phòng ngủ, bạn sẽ muốn chọn một loại cây có ánh sáng yếu. Hoặc có thể là trên một cửa sổ bếp sáng sủa, đầy nắng quay mặt về hướng Nam, bạn sẽ muốn chọn một loại cây ưa nắng.
Dịch nha đam không chỉ là một nguyên liệu làm đẹp tuyệt vời cho con…
Dịch chuối là một trong những loại phân bón hữu cơ được ưa chuộng nhất…
Tưới cây bằng nước máy có sao không? Tưới cây là một trong những yếu…
Lưu Ý Gì Khi Chọn Trái Cây Dành Cho Người Tiểu Đường? Tiểu đường là…
Sầu riêng, được mệnh danh là "vua của các loại trái cây" ở Đông Nam…
Nên Bón Phân Vào Vị Trí Nào Của Cây Để Đạt Hiệu Quả Tốt Nhất?…